زمان لنگر افکنی قیامت

يکي از مهم ترين مباحث در موضوع قيامت شناسي، مساله زمان قيامت است. بسياري از مردم در گذشته تاريخ تا کنون اين پرسش را مطرح کرده و مي کنند که قيامت چه زماني اتفاق مي افتد؟

خدا پاسخ هاي چندي به اين پرسش داده است که از جمله آن ها اين است که پرسش از زمان قيامت به يک معنا پرسشي نادرست و از بنياد غلط است؛ زيرا زماني که انسان تصور مي کند، زماني است که مربوط و مرتبط با گردش ستارگان و از جمله زمين است. زماني که از حرکت زمين به دور خود پديد مي آيد، در مدت 24 ساعت است که يک شبانه روز ناميده مي شود؛ زماني که از حرکت زمين به دور خورشيد پديد مي آيد در مدت 365 روز است که يک سال ناميده مي شود. البته در کرات و ستارگان ديگر، اين مدت شبانه روز و سال به شدت کوتاه و بلند تر از آن چيزي است که در زمين اتفاق مي افتد. پس حتي اگر بخواهيم بر اساس معيارهاي زميني به مساله زمان نگاه کنيم بايد توجه داشته باشيم که قيامتي هنگامي رخ مي دهد که زمين و ستارگان ديگر نابود مي شود و اين آسمان ها و زمين و ستارگانش جمع مي شود: يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ ؛ روزى كه زمين به غير اين زمين و آسمانها به غير اين آسمانها مبدل گردد و مردم در برابر خداى يگانه قهار ظاهر شوند.(ابراهيم، آيه 48 و آيات ديگر)

پس وقتي زمين و ستارگان و آسمان کنوني نيست، زماني به اين معنا و مفهوم زميني آن نيست، تا پرسش شود کي و چه وقت اين اتفاق رخ مي دهد؟

البته در قرآن پاسخ ديگري نيز داده شده که بر اساس نگاه ديگر به مساله هستي است. از نظر قرآن، عالم آخرت و قيامت هم اينک نيز موجود است و اين طور نيست که بعدا ايجاد شود؛ زيرا زمان مربوط به حرکتي است که در راستاي حرکت ستارگان براي ما معنا و مفهوم مي يابد و در عوالم ديگر شايد مفهوم زمان چيزي ديگري باشد. از سوي ديگر، اصولا چيزهايي که داراي جسم و حرکت هستند در دايره زمان و مکان قرار مي گيرند، ولي مجردات اين گونه نيستند؛ همان طوري که خداوند خالق زمان و مکان است نه داخل در زمان و مکان.

از سوي ديگر، از نظر قرآن، قيامت هم اکنون ايجاد شده و وجود دارد؛ تنها امري که بايد اتفاق بيافتد، رسيدن به نقطه اي است که قيامت بايد لنگر بياندازد. خدا مي فرمايد: يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا؛ در باره رستاخيز از تو مى ‏پرسند كه فرارسيدنش چه وقت است.(اعراف، آيه 187؛ نازعات ، آيه 42) سپس در پاسخ به اين پرسش فرموده است:قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي لَا يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ؛ بگو علم آن تنها نزد پروردگار من است. جز او هيچ كس آن را به موقع خود آشكار نمى‏ گرداند. اين حادثه بر آسمانها و زمين گران است، جز ناگهان به شما نمى ‏رسد. باز از تو مى ‏پرسند، گويا تو از زمان وقوع آن آگاهى. بگو : علم آن تنها نزد خداست، ولى بيشتر مردم نمى‏ دانند .(اعراف، آيه 187)

ارساء به معناي لنگرافکندن است؛ چنان که درباره کشتي حضرت نوح(ع) اين تعبير به کار رفته است:وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا.(هود، آيه 41) به کوه ها که زمين را از حرکت هاي تند حفظ مي کند «جبال راسيات» مي گويند. خداوند مي گويد:وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا ؛ و كوهها را لنگر آن گردانيد.(نازعات، آيه 32)

از نظر قرآن، قيامت هم اکنون وجود دارد، ولي در حرکتي است که در نهايت نه در زماني از زمان هاي دنيا _ زيرا زمين و آسمان نابود مي شود و زمان به اين معنا مفهوم ندارد و پرسش بيهوده و لغو است- از حرکت باز مي ماند و لنگر مي افکند.

امام رضا(ع) مي گويد از اعتقادات ما اين است که آخرت و قيامت اينک وجود دارد و کسي که به اين اعتقاد نداشته باشد از ما نيست:قَالَ قُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ أَ هُمَا الْيَوْمَ مَخْلُوقَتَانِ فَقَالَ نَعَمْ وَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ(ص)قَدْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَ رَأَى النَّارَ لَمَّا عُرِجَ بِهِ إِلَى السَّمَاءِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ قَوْماً يَقُولُونَ إِنَّهُمَا الْيَوْمَ مُقَدَّرَتَانِ غَيْرُ مَخْلُوقَتَيْنِ فَقَالَ(ع)لَا هُمْ مِنَّا وَ لَا نَحْنُ مِنْهُمْ مَنْ أَنْكَرَ خَلْقَ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ فَقَدْ كَذَّبَ النَّبِيَّ(ص)وَ كَذَّبَنَا وَ لَيْسَ مِنْ وَلَايَتِنَا عَلَى شَيْ‌ءٍ وَ يُخَلَّدُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى‌ هذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ يَطُوفُونَ بَيْنَها وَ بَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ‌ وَ قَالَ النَّبِيُّ(ص)لَمَّا عُرِجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ أَخَذَ بِيَدِي جَبْرَئِيلُ(ع)فَأَدْخَلَنِي الْجَنَّةَ فَنَاوَلَنِي مِنْ رُطَبِهَا فَأَكَلْتُهُ فَتَحَوَّلَ ذَلِكَ نُطْفَةً فِي صُلْبِي فَلَمَّا هَبَطْتُ إِلَى الْأَرْضِ وَاقَعْتُ خَدِيجَةَ فَحَمَلَتْ بِفَاطِمَةَ(ع)فَفَاطِمَةُ حَوْرَاءُ إِنْسِيَّةٌ فَكُلَّمَا اشْتَقْتُ إِلَى رَائِحَةِ الْجَنَّةِ شَمِمْتُ رَائِحَةَ ابْنَتِي فَاطِمَةَ ع‌ (نگاه کنيد: عيون اخبار الرضا، شيخ صدوق، ج 1، ص 116)

خداوند مي فرمايد:وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكَافِرِينَ؛ به راستي که هم اينک دوزخ محيط به کافرين است و آنان را احاطه کرده است.(عنکبوت، آيه 54)

اميرمومنان نيز مي فرمايد: «فَهُمْ وَ الْجَنَّةُ كَمَنْ قَدْ رَآهَا فَهُمْ فِيهَا مُنَعَّمُونَ وَ هُمْ وَ النَّارُ كَمَنْ قَدْ رَآهَا فَهُمْ فِيهَا مُعَذَّبُون‌؛آنان با بهشت چنانند كه گويى آن را ديده و در فضايش غرق نعمتند، و با عذاب جهنم چنانند كه گويى آن را مشاهده نموده و در آن معذبند.(شرح نهج البلاغه، ابن ابي الحديد، ج 10، ص 134)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *