استقامت در نماز

يکي از اصطلاحات قرآني، اقامه نماز است.(بقره، آيه 3؛ مائده، آيه 55؛ نمل، آيه 3) اقامه از ريشه «قوم» و «قيام» است. در کاربردهاي قرآني اين واژه براي بيان حالات سه گانه زير به کار رفته است:

1.      قيام در برابر قعود؛ يعني ايستادن در برابر نشستن(آل عمران، آيه 191؛ نساء، آيه 103)؛

2.      قيام در برابر سجده(فرقان، آيه 64)؛

3.      قيام در برابر تسليم؛ يعني ايستادگي و مقاومت.(حديد، آيه 25)

مراد از اقامه نماز، به معناي ايستادني است که موجب ايستادگي باشد؛ زيرا انسان ايستاده است که مي تواند دشمن را دفع کند؛ چرا که در اين حالت بيش ترين نيرو و توان را مي تواند وارد سازد و دفع تعرض کند.

از آن جايي که خدا مي فرمايد: وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ؛ و نماز را برپا دار كه نماز از كار زشت و ناپسند باز مى دارد.(عنکبوت، آيه 45) از اين آيه مي توان اين استنباط را داشت که نماز مي تواند مانع از فحشاء و منکر باشد، که قابليت ايستادگي در برابر منکرات و فحشاء را داشته باشد. اين زماني است که نماز تنها به عنوان ذکر گفته نشود، بلکه «اقامه» شود تا موجب حالت ايستادگي در نمازگزار شود. در اين زمان است که نمازگزار مي تواند در برابر فشارهاي فحشاء و منکرات مقاومت و ايستادگي داشته باشد.

اصولا اصل دين براي «اقامه» عدالت قسطي از سوي توده هاي مردم آمده است: لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ.(حديد، آيه 25) و اين زماني رخ مي دهد که مردم در برابر فشار ظالمين ايستادگي و مقاومت داشته باشند.

البته مومنان مي بايست در سطح عالي تر از ايستادگي و استقامت قرار گيرند که از آن به عنوان «قوامين بالقسط»(مائده، آيه 8) ياد شده است.

در اسلام برخي از امور مظاهر «قيام» و ايستادگي هستند؛ زيرا اجتماع بشري با امور اعتقادي چون کعبه(مائده، آيه 97) و امور اقتصادي (نساء، آيه 5) قوام مي يابد و اگر اين دو عنصر نباشد، اجتماع حقيقي شکل نمي گيرد. در حقيقت ابعاد فرهنگي و اقتصادي است که تامين کننده و مقوم اصلي اجتماعات بشري است. پس لازم است تا اينها اقامه شوند و مقاومت و ايستادگي در آن ها نمودار شود؛ زيرا ستون هاي اصلي اجتماع را تشکيل مي دهند. نماز نيز با چنين اقامه اي است که مي تواند اصول ارزشي و اخلاقي را تضمين کند و از هنجارها صيانت و در برابر نابهنجارها مقاومت کند و مانع آن شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *